دوره مدیریت لینوکس (LOA)

نام دوره: (دوره مدیریت لینوکس)
تحت توزیع: Suse Professional & Redhat Enterprise Linux AS
هدف: آشنایی و فراگیری مفاهیم پیشرفته LINUX و راهبری یک سیستم به عنوان مدیر (ROOT)

سرفصل ها :

نصب سیستم عامل لینوکس SUSE

  • توصیف کامل مراحل نصب
  • یکربندی اولیه سیستم در زمان نصب

آشنایی با BOOT LOADERها و پروسه بوت سیستم

  •  پیکربندی و کار با GRUB
  • آشنایی و پیکربندی LILO
  • بررسی مرحله BOOT شامل POST، INITIALIZATION و …
  • کار با RUN LEVELهای سیستم

مدیریت دیسک سخت و آشنایی کامل با فایل سیستم ها

  • مدیریت دیسک و اعمال سایر عملیات های ایجاد، حذف و ویرایش پارتیشن ها توسط LVM و FDISK
  • معرفی کامل فایل سیستم ها شامل EXT2، EXT3، REISER و …
  • کار با فرامین ساخت و تغییر فایل سیستم های موجود در محیط SHELL
  • سهیمه بندی دیسک سخت برای کاربران توسط DISK Quota

مدیریت کاربران و گروه ها

  • ایجاد وساخت گروه های کاری و کنترل آنها
  • مدیریت کاربران سیستم و اعمال سایر عملیات های کنترلی بر روی آنها

مدیریت سخت‌افزار سیستم و بسته های نرم افزاری

  • کار با KUDZU و مدیریت سایر قطعات و ابزارهای سخت‌افزاری سیستم
  • مدیریت چاپگرهای موجود در سیستم
  • پیکربندی و مدیریت محیط X
  • مدیریت بسته ها (PACKAGES) در محیط لینوکس (RPM، TAR و …)

آشنایی با SHELL SCRIPTING

  • برنامه نویسی در محیط SHELL
  • آشنایی با فرامین موجود در محیط SCRIPTهای لینوکس

معرفی CDهای توزیع SUSE و محتویات آنها

انجام نصب لینوکس به طورکامل (نصب تمام بسته ها و امکانات )

معرفی حداقل امکانات سخت افزاری مورد نیاز جهت نصب سیستم

  • آموزش نحو Boot کردن سیستم با  CD
  • توضیح نحوه انتخاب زبان در مرحله  Language 
  • توضیح  Installation Setting
  • توضیح  Perform Installation
  • ذکر نکات ایمنی در انتخاب رمز عبور
  • توضیح تنظیمات شبکه
  • نحوه به روز رسانی از طریق اینترنت در  Online Update
  • نحوه ایجاد User
  • توضیح Clean Up
  • توضیح  Release Notes
  • توضیح  Device Configuration

توصیف کامل رویه بالا آمدن سیستم (BOOT) در لینوکس

تشریح مراحل تست قطعات سخت افزاری سیستم و بارگیری هسته سیستم عامل (POST)

تشریح کامل فایل‌ها در مسیر etc/limit) etc/init.d)

معرفی SYSINIT به عنوان الگوی مقداردهی اولیه سیستم

توضیح پروسه مربوط به INIT DEFAULT و getty (بررسی متن فایل های موجود در initab)

مقدمه به مفهوم سطوح اجرایی سیستم در زمان بوت (RUN LEVEL)

تشریح عملکرد هر یک از RUN LEVELها و امکانات سیستم در هر یک از مراحل

  • توضیح RUN LEVEL0ها
  • توضیح RUN LEVEL1ها
  • توضیح RUN LEVEL2ها
  • توضیح RUN LEVEL3ها
  • توضیح RUN LEVEL4ها
  • توضیح RUN LEVEL5ها
  • توضیح RUN LEVEL6ها

آشنایی با دستورات مربوط به پیکربندی RUN LEVELها در زمان بوت سیستم

اجرای فرامین و دستورات مربوط به SCRIPTهای راه اندازی و توقف هر یک از سطوح اجرایی (START & STOP)

معرفی مفهوم DAEMON

  • معرفی مفهوم BOOT LOADER و کارکرد آن

 آشنایی با GRUB BOOT LOADER و نحوه پیکربندی آن

ارائه دستورات لازم جهت اعمال تنظیمات مربوطه در GRUB

بررسی مشکلات احتمالی در زمان کار با GRUB (نصب سیستم عامل های دیگر) و چگونگی رفع آنها

  •  توضیح نحوه غیر فعال کردن  Anti virus

 توضیح نحوه Hardware Auto detection

 مقدمه ای بر LILO BOOT LOADER.

بحث تکمیلی LILO و اعمال تنظیمات اولیه و پیکربندی آن.

بررسی مشکلات احتمالی مربوط به LILO و نحوه عیب یابی آن.

معرفی فایل های /etc/passwd/ و /etc/shadow/

  •  بررسی ساختار فایلهای مذکور
  • توضیح مجوز دسترسی در فایلهای مذکور


معرفی کاربران سیستم (BUILT IN USERS) و محدوده کاری هر یک

ارائه سایر عملیات اساسی بر روی کاربران شامل افزودن، حذف و ویرایش کاربران در محیط گرافیکی

بررسی دستورات مدیریت کاربران در محیط Shell

  • توضیح دستورات adduser,useradd

                   adduser -g -G -p

  •  بررسی man useradd  جهت معرفی فایل پیشفرض دستور و ارایه چند مثال
  •  توضیح دستور  passwd


آشنایی با فایل پیکربندی کاربران و دسترسی به آنها (USER PROFILE)

استفاده از دستورات chown و chmod جهت مدیریت و تعریف مجوزهای دسترسی کاربران در محیط SHELL.

آشنایی با مفهوم گروه های کاری (GROUP)

  •  توضیح دستور  addgroup

ایجاد، حذف و ویرایش گروه ها توسط GUI (مدیریت گروه) همراه با ارائه مثال های کاربردی.

استفاده از دستور chgrp در محیط SHELL جهت مدیریت گروه

ایجاد متغیرهای محیطی توسط دستور EXPORT

 ارائه کامل مفهوم USER ID و برررسی انواع آن.

  • بررسی قابلیتهای کاربر  root
  • بررسی قابلیتهای کاربر ساده

 تنظیمات مربوط به UID و GID و مقداردهی آنها.

استفاده از دستور umask در محیط SHELL جهت تنظیم مقادیر پیش فرض مجوزهای دسترسی (PERMISSION) کاربران.

معرفی مفهوم PROCESS و مدیریت فرآیندها در حافظه

  • آشنایی با انجام عملیات ها بر روی فرآیندهای مقیم در حافظه (تعریف SWAP)

 

 آشنایی با مفهوم حافظه مجازی

معرفی نرم افزارهای مدیریت فرآیند در محیط گرافیکی و SHELL به همراه ارائه مثال و تفسیر خروجی دستورات

  • معرفی دستور sar
  • معرفی دستور iostat
  • معرفی دستور top
  • معرفی دستور vmstat
  • معرفی دستور ps
  • معرفی دستور mpstat
  • معرفی دستور at

آشنایی با مفهوم اولویت فرآیند‌ها (PRIORITY) و تنظیم اولویت فرآیندها

توصیف مفهوم درخت فرآیندها و روابط PARANTS & CHILD

معرفی کامل مفاهیم فایل سیستم شامل INODE و METADATA

توضیح کامل انواع فایل سیستم ها و نحوه عملکرد آنها و مقایسه آنها با یکدیگر (RFAT, NTFS, EXT2, EXT3, CDFS, SMBFS, REISER, FS)

معرفی فایل fstab و نحوه پیکربندی آن

آشنایی با دایرکتوریهای پایه در لینوکس  (opt, usr, dev, var, home, proc, tmp, swap)

ایجاد فایل سیستم های مختلف و کار با دستورات مربوطه در SHELL به همراه ارائه مثال و تفسیر خروجی دستورات

  • معرفی دستور mfsk  -t                                              mkfs
  • معرفی دستور mke2fs 
  • معرفی دستور mkreiserfs

استفاده از فرمان fdisk جهت PARTITIONING

  • معرفی دستورات رفع مشکل فایل سیستم ها به همراه ارائه مثال
  • معرفی دستور fsck -t                                                  fsck
  • معرفی دستور reiserfsck 
  • معرفی دستور  e2fsck


پیکربندی و تنظیمات اولیه جهت پارتیشن بندی و ویرایش دیسک سخت RESIZE، SPLITE، MERGE

توصیف مفاهیم PRIMARY PARTITION و LOGICAL PARTITION

معرفی انواع PACKAGEهای موجود در لینوکس (RPM، TAR )

نحوه نصب و پیکربندی بسته های موجود

استفاده از فرامین RPM و KPACKAGE جهت نصب بسته های RPM

rpm -ivhF -u -evv

مدیریت بسته های نرم افزاری (اضافه کردن، بروز کردن، حذف بسته) در محیط SHELL و GUI

  • معرفی نرم افزار kudzu به عنوان HARDWARE DETECTOR در لینوکس.

مدیریت قطعات سخت افزاری سیستم (CD- ROM, FLOPPY, TAPE, USB) و توضیح نحوهء  UMOUNT, MOUNT کردن device ها

نحوه نصب و راه اندازی درایوهای سخت‌افزاری

  • معرفی سایتهای معروف درایورها
  • نصب یک سخت افزار مثل مودم

استفاده از HWSCAN جهت تشخیص سخت افزاری جدید اضافه شده به سیستم.

آشنایی با مدیریت چاپگرها در لینوکس.

  • معرفی سرویس CUPS و نصب یک چاپگر نمونه 
  •  معرفی دستور lp -EcdhI                         lp

 تعریف چاپگر برای کاربران و نصب درایوهای مربوط به چاپگرهای مختلف.

اعمال محدودیت دسترسی برای چاپگرهای تعریف شده و مدیریت آن برای گروه های کاری موجود

تشریح کامل نرم افزار LVM و بررسی نحوه عملکرد آن جهت مدیریت در یک دیسک.

تعریف کارایی  LVM

تعریف نحوه کار LVM

پیکربندی LVM

معرفی مفهوم سهمیه بندی دیسک سخت (DISK QUOTA)

بررسی فواید آن و نحوه راه اندازی سرویس مربوط به DISK QUOTA

مدیریت کاربران در استفاده از سهمیه مشخص شده از فضای HDD توسط DISK QUOTA

دلایل استفاده از فایل پشتیبان و مدیریت BACK UP

روش های تهیه فایل پشتیبان tar,cpio,dump

tar -cf -tvf -xf
cpio-t-i-o-p

استراتژی های BACK Upگیری

  • Online Back up
  • Offline Back up


چگونگی نگهداری از فایل های BACK UP

DISASTER و مقابله با فاجعه

  • فاجعه چیست ؟
  • بازیافت چیست ؟
  • دسته بندی فاجعه ها
  • (Class Three (High
  • (Class Two (Medium
  • (Class One (Low

 

 فاجعه را چگونه به حداقل برسانیم

آشنایی با مفهوم SHELL SCRIPTING

معرفی BASH-HISTORY و استفاده از دستور HISTORY در SHELL

بررسی چگونگی تغییر PROMPT سیستم

مرور مفاهیم اولیه برنامه‌نویسی و معرفی دستورات شرطی و حلقه‌ها از نظر عملکرد

روشهای اشکالزدایی اسکرپت

  • set -option , set +option  
  • شکستن برنامه به قسمتهای کوچک

تعریف متغیر در محیط برنامه نویسی SHELL

ارائه فرامین شرطی if  به همراه برنامه های عملی

ارائه فرامین حلقه ها شامل for و case به همراه برنامه های عملی

مرور چند برنامه کاربردی و نوشتن کدهای نمونه برای کاربران

بررسی دستورات پایه برنامه نویسی در SHELL  و محوه عملکرد آنها (sed, awk, grep, find)

ارائه فرمان echo -e  به همراه برنامه های عملی

تعریف متغیر های آرایه ای

اجرای فرمان soure loginfo به همراه برنامه های عملی جهت اجرای اسکریپت در پوسته جاری

نحوه اجرا اسکریپت ها

مرور چند برنامه کاربردی و نوشتن کدهای نمونه برای کاربران

آشنایی با SYSTEM LOGS ها (مفهوم و عملکردSyslog)

آشنایی با KERNEL LOG ها (مفهوم و عملکردklog) 

پیکربندی و تنظیمات اولیه SYSTEM LOG

بررسی BOOT LOGها و نحوه عملکرد آنها

مشاهده جزئیات KERNEL توسط دستور dmesg در حد معرفی

تشریح مفهوم LOG ROTATE

توضیح کاربرد مطالب عنوان شده دوره مدیریت جهت راهبری سیستم های مبتنی بر لینوکس

توضیح فلسفه راهبری سیستم

اتوماتیک نمودن فعالیتها تا حد ممکن

مدون نمودن فعالیتها 

ارتباط هر چه بیشتر با کاربران و افراد مرتبط

آشنایی با منابع در اختیار

شناخت کاربران

شناخت فعالیتهای شغلی کاربران

 چاره اندیشی برای امنیت سیستم

 آینده نگری

آمادگی برای پیشامدهای غیرقابل پیشبینی

مرور کلی دوره مدیریت و جمع‌بندی مطالب ارائه شده.

منابع :

اسلایدهای آموزشی فارسی لینوکس : تالیف آقای مهندس جلال حاجی غلامعلی

Linux Network Administrator s Guide OREILLY
  RedHad Certification Engeneering